Cách tính công suất máy phát điện cho nhà máy gồm bảy bước: lập danh sách phụ tải, xác định tải ưu tiên, tính hệ số đồng thời, kiểm tra dòng khởi động motor, quy đổi kW sang kVA, bổ sung hệ số dự phòng phù hợp và kiểm tra lại theo catalogue model thực tế. Chỉ quy đổi tổng kW sang kVA rồi chọn máy là bước tính thiếu nhất — và là nguyên nhân phổ biến nhất khiến máy phát điện không khởi động được tải sau khi lắp xong.
1/ Vì sao phải tính đúng công suất máy phát điện cho nhà máy?
Chọn sai công suất máy phát điện cho nhà máy gây ra hai nhóm vấn đề trái chiều nhau, nhưng đều tốn tiền.
Khi chọn máy quá nhỏ so với tải thực tế:
Máy phát điện có thể chạy được trong điều kiện tải tĩnh (chiếu sáng, quạt, thiết bị điện trở), nhưng ngay khi motor bơm, máy nén khí hoặc máy ép khởi động, điện áp sụt mạnh, tần số dao động và máy bảo vệ quá tải rồi dừng. Dây chuyền sản xuất bị gián đoạn đúng lúc mất điện lưới — tức là đúng lúc cần nhất. Vận hành máy liên tục sát tải cũng làm nhiệt độ động cơ tăng, rút ngắn tuổi thọ và tăng chi phí bảo trì.
Khi chọn máy quá lớn so với tải thực tế:
Ngân sách đầu tư tăng theo công suất máy. Không chỉ giá máy, mà cáp nguồn, tủ ATS, hệ thống ống xả, bệ móng và vị trí đặt máy đều phải tính lại. Nghiêm trọng hơn, máy phát điện diesel chạy dưới 30% tải định mức trong thời gian dài sẽ xảy ra hiện tượng wet stacking — dầu không cháy hết tích tụ trong hệ thống xả, gây hỏng động cơ dù máy vẫn đang chạy.
Công suất phù hợp là điểm cân bằng giữa tải vận hành thực tế, yêu cầu khởi động tải động, mức độ dự phòng hợp lý và ngân sách đầu tư của dự án.
2/ Các khái niệm kỹ thuật cần hiểu trước khi tính công suất
2.1/ kW là gì?
kW (kilowatt) là công suất tác dụng — phần công suất điện thực sự chuyển thành công việc hữu ích: quay motor, tạo nhiệt, chiếu sáng. Đây là con số ghi trên nhãn thiết bị điện tiêu thụ.
2.2/ kVA là gì?
kVA (kilovolt-ampere) là công suất biểu kiến — tổng công suất mà hệ thống điện phải cung cấp, bao gồm cả công suất tác dụng và công suất phản kháng. Máy phát điện được định mức theo kVA, không phải kW.
2.3/ Hệ số công suất (cos φ) là gì?
Hệ số công suất là tỷ lệ giữa kW và kVA: kW = kVA × cos φ. Với máy phát điện công nghiệp, cos φ chuẩn thường được lấy là 0,8, tức là máy 100kVA cung cấp được 80kW công suất tác dụng thực. Tuy nhiên hệ số công suất thực tế của từng phụ tải khác nhau — thiết bị điện trở (bếp điện, đèn điện trở) có cos φ gần 1, trong khi motor công nghiệp thường từ 0,7 đến 0,85 tùy tải.
2.4/ Prime Power và Standby Power khác nhau thế nào?
Đây là phân biệt quan trọng nhất khi chọn máy cho nhà máy:
| Tiêu chí | Prime Power | Standby Power |
|---|---|---|
| Mục đích | Nguồn chính hoặc chạy thường xuyên theo điều kiện nhà sản xuất | Dự phòng khi mất điện lưới |
| Thời gian vận hành | Theo giới hạn trong catalogue nhà sản xuất | Chỉ khi nguồn lưới sự cố |
| Khả năng quá tải | Theo catalogue từng model | Thường không cho phép vận hành vượt công suất Standby |
| Ứng dụng | Nhà máy có điện lưới yếu hoặc không ổn định, nguồn chính dự án | Nguồn dự phòng nhà máy, tòa nhà, bệnh viện |
Sai lầm phổ biến là lấy công suất Standby làm mức tải vận hành liên tục. Standby Power là công suất tối đa trong điều kiện sự cố, không phải công suất chạy thường xuyên. Nếu nhà máy cần chạy máy phát điện liên tục hoặc thường xuyên (điện lưới yếu, khu vực hay mất điện), phải xem thông số Prime Power của model.
3/ Công thức quy đổi kW sang kVA máy phát điện
Công thức cơ bản:
kVA = kW ÷ cos φ
Ví dụ: tổng tải thực tế là 80kW, cos φ = 0,8:
80 ÷ 0,8 = 100kVA
Đây là giá trị quy đổi cơ bản — điểm xuất phát để tính toán, không phải kết luận cuối cùng.
Kết quả 100kVA mới chỉ là giá trị tham chiếu ban đầu. Chưa thể dùng ngay để chọn máy nếu hệ thống có motor, máy bơm, máy nén khí, chiller hoặc nhiều tải có dòng khởi động cao.
Bảng quy đổi tham khảo nhanh (chỉ dùng để định hướng, không thay thế tính toán kỹ thuật):
| Tổng công suất kW | Quy đổi ở cos φ 0,8 | Dải máy cần xem xét |
|---|---|---|
| 40kW | 50kVA | 50–75kVA tùy tải |
| 80kW | 100kVA | 100–125kVA tùy tải |
| 120kW | 150kVA | 150–200kVA tùy tải |
| 200kW | 250kVA | 250–350kVA tùy tải |
| 400kW | 500kVA | 500–650kVA tùy tải |
| 640kW | 800kVA | 800–1000kVA tùy tải |
Dải máy cần xem xét thường rộng hơn con số quy đổi đơn thuần vì phụ thuộc trực tiếp vào loại tải và phương thức khởi động motor trong nhà máy.
THAM KHẢO THÊM: Cách đổi kVA sang kW khi chọn máy phát điện cho nhà máy
4/ Quy trình 7 bước tính cách tính công suất máy phát điện cho nhà máy
4.1/ Bước 1 — Lập danh sách toàn bộ phụ tải
Trước mọi con số, cần có danh sách thiết bị đầy đủ. Thiếu bước này, mọi tính toán sau đều có sai số lớn.
Thông tin cần thu thập cho từng thiết bị:
| Cột thông tin | Lý do cần thiết |
|---|---|
| Tên thiết bị, số lượng | Xác định tổng tải lắp đặt |
| Công suất kW (hoặc HP) | Cơ sở tính toán |
| Điện áp, số pha | Xác định cấu hình hệ thống |
| Loại tải | Phân biệt tĩnh / động / điện tử |
| Phương thức khởi động | Xác định dòng khởi động |
| Chạy đồng thời hay luân phiên | Tính hệ số đồng thời |
Mẫu bảng lập phụ tải:
| Thiết bị | SL | CS/thiết bị | Tổng kW | Loại tải | Khởi động |
|---|---|---|---|---|---|
| Motor bơm nước | 2 | 15kW | 30kW | Motor | Sao–tam giác |
| Máy nén khí | 1 | 22kW | 22kW | Motor | Khởi động mềm |
| Chiếu sáng nhà xưởng | 1 hệ | 10kW | 10kW | Tĩnh | Trực tiếp |
| Văn phòng, điều hòa | 1 hệ | 8kW | 8kW | Điện tử/hỗn hợp | Trực tiếp |
4.2/ Bước 2 — Xác định tải ưu tiên
Không nhất thiết phải cấp điện toàn bộ nhà máy khi mất điện. Phân nhóm tải theo mức độ ưu tiên giúp thu hẹp công suất máy cần thiết, giảm chi phí đầu tư và vận hành.
Cách phân nhóm thực tế:
- Tải bắt buộc duy trì: PCCC, hệ thống điều khiển, chiếu sáng sự cố, thang máy cứu hộ, thiết bị an toàn.
- Tải quan trọng cho sản xuất: dây chuyền cốt lõi, bơm tuần hoàn, hệ thống làm mát, kho lạnh.
- Tải có thể trì hoãn: phần dây chuyền thứ cấp, điều hòa văn phòng, hệ thống chiếu sáng phụ.
- Tải có thể cắt hoàn toàn: thiết bị gia nhiệt công suất lớn, hệ thống không thiết yếu khi dự phòng.
Ví dụ: nhà máy thực phẩm có thể cần ưu tiên kho lạnh và dây chuyền đóng gói, trong khi có thể tạm dừng hệ thống điều hòa văn phòng và một phần chiếu sáng. Việc phân tầng này thường giúp giảm 20–40% công suất máy phát điện cần thiết so với cấp điện toàn phần.
4.3/ Bước 3 — Tính hệ số đồng thời
Không phải tất cả thiết bị đều chạy cùng lúc. Tải vận hành thực tế tại bất kỳ thời điểm nào thường thấp hơn tổng công suất lắp đặt.
Hệ số đồng thời phải xác định dựa trên quy trình sản xuất thực tế, không nên áp một con số chung cho mọi nhà máy. Ví dụ minh họa:
- Nhà máy có tổng tải lắp đặt 300kW.
- Qua khảo sát quy trình, tải vận hành đồng thời thực tế tối đa là 210kW.
- Hệ số đồng thời thực tế = 210/300 = 0,7.
Con số này phải dựa vào quan sát hoặc phỏng vấn trực tiếp với phòng kỹ thuật nhà máy, không phải suy đoán.
4.4/ Bước 4 — Kiểm tra dòng khởi động motor
Đây là bước mà nhiều kỹ thuật viên bỏ qua và gây ra hầu hết sự cố “máy phát điện không tải được” sau khi lắp xong.
Motor điện khi khởi động yêu cầu dòng điện cao hơn đáng kể so với khi chạy ổn định. Mức độ phụ thuộc vào phương thức khởi động:
| Phương thức khởi động | Đặc điểm dòng khởi động | Ảnh hưởng đến máy phát |
|---|---|---|
| Trực tiếp (DOL) | Cao nhất trong các phương thức | Cần dự phòng công suất lớn nhất |
| Sao–tam giác | Thấp hơn DOL, nhưng có xung dòng khi chuyển từ sao sang tam giác | Cần kiểm tra thêm tải nền |
| Khởi động mềm (soft starter) | Hạn chế được dòng khởi động | Phối hợp với máy phát điện dễ hơn |
| Biến tần (VFD/inverter) | Kiểm soát tốt nhất, dòng khởi động thấp | Tạo tải phi tuyến, cần kiểm tra THD |
Không tự áp hệ số cố định cho mọi motor mà không có dữ liệu thiết bị. Dòng khởi động chính xác phải lấy từ catalogue motor hoặc nhãn thiết bị.
Nguyên tắc kiểm tra: trong tình huống xấu nhất, khi tải nền đang chạy bình thường và motor lớn nhất khởi động, máy phát điện phải đáp ứng được cả hai đồng thời mà không sụt áp vượt ngưỡng cho phép.
4.5/ Bước 5 — Quy đổi kW sang kVA
Sau khi đã xác định tải vận hành đồng thời thực tế:
kVA cơ bản = Tổng kW tải đồng thời ÷ cos φ
Đây là công suất tối thiểu máy phát điện cần đáp ứng khi chạy ổn định, chưa tính đến đỉnh tải khởi động.
4.6/ Bước 6 — Bổ sung hệ số dự phòng phù hợp
Dự phòng công suất là cần thiết để:
- Đảm bảo máy không chạy sát tải khi có biến động tải đột ngột.
- Hấp thụ dòng khởi động của tải lớn mà không sụt áp quá mức.
- Tính đến khả năng mở rộng sản xuất sau 2–3 năm.
- Bù đắp suy giảm công suất khi nhiệt độ môi trường cao hoặc lắp đặt ở vị trí thông gió hạn chế.
Không có một con số dự phòng chuẩn áp dụng cho mọi nhà máy. Cộng thêm 20% hay 30% không phải phương pháp kỹ thuật — đó chỉ là cách ước tính thô. Hệ số dự phòng phải dựa vào loại tải, phương thức khởi động và kế hoạch vận hành cụ thể.
Gợi ý mức dự phòng theo đặc điểm tải (chỉ mang tính định hướng):
| Loại tải chủ đạo | Mức dự phòng cần lưu ý |
|---|---|
| Chiếu sáng, điện trở thuần túy | Có thể thấp hơn các loại tải khác |
| Văn phòng, tải hỗn hợp | Dự phòng vừa phải |
| Nhiều motor khởi động trực tiếp | Dự phòng cao hơn, cần kiểm tra tải khởi động |
| Kho lạnh, máy nén khí lớn | Cần tính theo đặc điểm khởi động từng thiết bị |
| UPS, data center, tải phi tuyến | Cần kiểm tra tổng độ méo dòng điện THD |
| Có kế hoạch mở rộng trong 3 năm | Bổ sung theo quy hoạch phụ tải cụ thể |
4.7/ Bước 7 — Kiểm tra lại theo catalogue model thực tế
Sau khi có kết quả tính toán, không thể chốt máy chỉ dựa trên con số kVA. Cần kiểm tra theo catalogue model cụ thể:
- Công suất Prime/Standby của model: đảm bảo chọn đúng chế độ phù hợp với cách sử dụng.
- Khả năng đáp ứng tải bước (step load): máy có thể nhận thêm bao nhiêu % tải trong một lần và độ sụt áp là bao nhiêu?
- Thông số đầu phát và AVR: quan trọng với tải nhạy cảm về điện áp và tải phi tuyến.
- Điều kiện lắp đặt: nhiệt độ môi trường cao và độ cao so với mực nước biển ảnh hưởng đến công suất thực của động cơ.
- Phương án ATS và trình tự khởi động tải: khởi động motor theo trình tự giúp giảm đỉnh tải khởi động đáng kể.
8/ Ví dụ cách tính công suất máy phát điện cho xưởng sản xuất
Đây là ví dụ minh họa — không áp dụng trực tiếp cho công trình thực tế khi chưa khảo sát.
Dữ liệu phụ tải xưởng sản xuất:
| Nhóm tải | Công suất lắp đặt | Công suất chạy đồng thời |
|---|---|---|
| Motor dây chuyền chính | 90kW | 70kW |
| Máy nén khí (khởi động mềm) | 22kW | 22kW |
| Bơm và quạt công nghiệp | 25kW | 18kW |
| Chiếu sáng nhà xưởng | 12kW | 12kW |
| Văn phòng, điều khiển | 10kW | 8kW |
| Tổng | 159kW | 130kW |
Tính kVA cơ bản:
130kW ÷ 0,8 = 162,5kVA
Phân tích thực tế trước khi chốt công suất:
Kết quả 162,5kVA là điểm tham chiếu. Chưa thể kết luận ngay:
- Máy nén khí 22kW khởi động bằng khởi động mềm — dòng khởi động được hạn chế. Đây là yếu tố có lợi.
- Motor dây chuyền 90kW (70kW vận hành): cần xác định có motor nào khởi động trực tiếp DOL không, và motor lớn nhất trong nhóm này là bao nhiêu kW.
- Nếu toàn bộ motor khởi động qua biến tần hoặc khởi động mềm, khởi động tuần tự, máy 200kVA có thể đáp ứng đủ.
- Nếu có motor lớn khởi động trực tiếp hoặc đồng thời, hoặc có kế hoạch mở rộng dây chuyền, cần cân nhắc máy phát điện 250kVA.
- Kết luận cuối cùng phải căn cứ trên catalogue model thực tế và khả năng đáp ứng tải bước.
9/ Cách tính máy phát điện khi nhà máy có nhiều motor
Nhà máy có nhiều motor là trường hợp phức tạp nhất và dễ tính sai nhất.
Trình tự kiểm tra:
- Xác định motor lớn nhất trong hệ thống.
- Xác định motor nào phải khởi động đầu tiên khi có điện dự phòng.
- Kiểm tra số motor có thể khởi động cùng lúc (theo quy trình vận hành).
- Tính tải nền đang chạy tại thời điểm motor lớn nhất khởi động.
- Kiểm tra mức sụt áp chấp nhận được theo yêu cầu thiết bị.
- Bố trí trình tự khởi động để phân tán đỉnh tải.
- Cân nhắc dùng biến tần hoặc khởi động mềm cho motor lớn nếu chưa có.
- Với dự án có nhiều motor lớn, tính toán phương án chạy song song hai máy.
Công thức tư duy cơ bản:
Công suất máy cần đáp ứng = Tải nền đang chạy ổn định + Yêu cầu đỉnh khi khởi động motor lớn nhất + Dự phòng vận hành
Không có công thức toán học tuyệt đối áp dụng cho mọi tổ hợp motor — phải tính theo từng trường hợp.
10/ Cách tính máy phát điện cho tải biến tần, UPS và thiết bị điện tử
10.1/ Tải qua biến tần (VFD/Inverter)
Biến tần giúp giảm dòng khởi động motor đáng kể — đây là lợi thế khi phối hợp với máy phát điện. Tuy nhiên, biến tần tạo ra dòng điện hài (harmonic) làm méo dạng sóng điện áp. Với hệ thống có nhiều biến tần công suất lớn, cần kiểm tra tổng độ méo dòng THDi và khả năng của đầu phát, AVR trong việc duy trì điện áp ổn định. Một số trường hợp cần đầu phát có cuộn kháng bù hài hoặc PMG (Permanent Magnet Generator).
10.2/ UPS
UPS không chỉ tiêu thụ điện theo công suất server mà còn có dòng nạp ắc quy, hệ số công suất của chính bộ UPS và tải phi tuyến của toàn hệ thống. Khi tính công suất máy phát điện cho hệ thống có UPS, cần lấy dữ liệu từ catalogue UPS của nhà sản xuất, không nên chỉ tính theo tổng kW thiết bị được bảo vệ.
10.3/ Thiết bị điện tử nhạy cảm
PLC, thiết bị đo lường, hệ thống điều khiển và máy tính công nghiệp nhạy cảm với dao động điện áp và tần số trong vài chu kỳ đầu khi máy phát điện đón tải. Với những hệ thống này, nên kiểm tra thêm về thông số điều chỉnh điện áp (AVR response time) và độ méo điện áp THDv của đầu phát.
11/ Nên chọn máy phát điện dư công suất bao nhiêu phần trăm?
Không có tỷ lệ dự phòng cố định đúng với mọi nhà máy.
Mức 20% thường được nhắc đến như một quy tắc ngón tay cái, nhưng thực tế nó không đủ cho hệ thống nhiều motor khởi động trực tiếp, và lại quá nhiều cho hệ thống tải tĩnh thuần túy.
Dự phòng cần được xác định theo:
- Motor lớn nhất và phương thức khởi động: khởi động trực tiếp DOL yêu cầu dự phòng lớn hơn nhiều so với biến tần.
- Khả năng xảy ra tải đột biến: dây chuyền có đặc điểm tải biến động lớn cần dự phòng cao hơn tải ổn định.
- Kế hoạch mở rộng sản xuất: nếu có kế hoạch tăng công suất dây chuyền trong 3–5 năm tới, tính toán dự phòng cần bao gồm phần mở rộng đó.
- Điều kiện môi trường: lắp đặt tại khu vực nhiệt độ cao hoặc thông gió kém làm giảm công suất thực tế của động cơ diesel.
12/ Sai lầm phổ biến khi tính công suất máy phát điện cho nhà máy
- Cộng toàn bộ công suất thiết bị mà không tính hệ số đồng thời. Hậu quả: tính máy lớn hơn cần thiết, lãng phí ngân sách và nguy cơ wet stacking khi tải thực tế thấp.
- Chỉ quy đổi tổng kW sang kVA rồi chọn máy. Bỏ qua hoàn toàn tải khởi động động — nguyên nhân hàng đầu của sự cố không tải được sau khi lắp.
- Không xác định tải ưu tiên trước khi tính. Tính toàn bộ phụ tải nhà máy trong khi thực tế chỉ cần cấp điện cho 40–60% hệ thống.
- Không kiểm tra dòng khởi động motor. Motor 22kW khởi động trực tiếp có thể gây sụt áp nghiêm trọng ngay cả khi máy phát điện đủ kVA tổng.
- Chọn máy sát tải. Máy chạy liên tục ở 90–95% tải giảm tuổi thọ, không có khả năng đáp ứng tải đột biến và khó vận hành ổn định lâu dài.
- Áp hệ số dự phòng tùy ý không có căn cứ. Cộng 20% không phải phương pháp kỹ thuật — đó là ước tính không có cơ sở với tải động cơ phức tạp.
- Không phân biệt Prime Power và Standby Power. Chọn máy theo Standby nhưng vận hành như nguồn chính thường xuyên dẫn đến hỏng máy sớm.
- Không xét tải UPS và biến tần. Hai loại tải này có đặc tính điện đặc thù — bỏ qua có thể gây bất ổn điện áp sau khi đưa vào vận hành.
- Không kiểm tra model thực tế theo catalogue. Chọn công suất trên giấy nhưng không xem khả năng đáp ứng tải bước, điều kiện nhiệt độ và thông số đầu phát.
- Không chạy thử tải sau khi lắp đặt. Sự cố chỉ xuất hiện khi tải thực hoạt động đầy đủ — không chạy thử nghĩa là không phát hiện vấn đề trước khi bàn giao.
13/ Thông tin cần chuẩn bị để Makawa tính công suất máy phát điện
Gửi thông tin này cho đội kỹ thuật Makawa để nhận đề xuất công suất và cấu hình cụ thể:
Danh sách phụ tải:
- Tên thiết bị, số lượng, công suất kW hoặc HP.
- Điện áp và số pha (1 pha hay 3 pha).
- Phương thức khởi động của từng motor (trực tiếp DOL, sao–tam giác, khởi động mềm, biến tần).
- Thiết bị nào chạy đồng thời, thiết bị nào luân phiên.
Yêu cầu hệ thống:
- Tải ưu tiên khi mất điện (toàn phần hay một phần).
- Chế độ sử dụng: nguồn dự phòng hay vận hành thường xuyên.
- Kế hoạch mở rộng sản xuất trong 3–5 năm tới.
Điều kiện lắp đặt:
- Vị trí đặt máy (trong nhà, ngoài trời, phòng máy có mái).
- Khoảng cách từ máy đến tủ điện chính (ảnh hưởng tiết diện cáp).
- Yêu cầu về độ ồn, vỏ cách âm.
- Nhiệt độ môi trường nếu lắp đặt trong phòng kín.
Khách hàng có thể gửi bảng tải dạng Excel, sơ đồ điện một sợi, hoặc ảnh nhãn thiết bị — đội kỹ thuật Makawa sẽ phân tích và đề xuất dải công suất phù hợp trước khi lập báo giá.
14/ Vì sao nên để Makawa Power kiểm tra công suất máy phát điện?
Makawa Power tiếp nhận bảng tải, phân tích theo từng loại phụ tải và đề xuất cấu hình máy phát điện dựa trên tải vận hành thực tế — không chỉ theo tổng kW thiết bị.
Phạm vi tư vấn và cung cấp:
- Phân tích tải động cơ, dòng khởi động, tải UPS và biến tần.
- Đề xuất nhiều thương hiệu động cơ theo ngân sách: máy phát điện Cummins, máy phát điện Perkins, máy phát điện Baudouin.
- Tư vấn đồng bộ ATS, cáp động lực, ống xả, hệ thống thông gió phòng máy.
- Hỗ trợ hồ sơ kỹ thuật, catalogue, CO/CQ cho yêu cầu nghiệm thu dự án.
- Lắp đặt, đấu nối, chạy thử tải thực tế và bàn giao nghiệm thu.
- Bảo trì máy phát điện công nghiệp sau bàn giao.
Cách tính công suất máy phát điện cho nhà máy không phải là cộng tổng kW rồi chia cho 0,8. Kết quả quy đổi đó chỉ là điểm xuất phát. Để chọn đúng máy, phải qua đủ bảy bước: xác định tải ưu tiên, tính hệ số đồng thời, kiểm tra dòng khởi động motor, quy đổi kVA, bổ sung dự phòng theo đặc điểm tải và đối chiếu với catalogue model thực tế.
Nếu nhà máy hoặc xưởng sản xuất chưa chắc nên chọn máy phát điện 200kVA, 250kVA hay công suất lớn hơn, hãy gửi danh sách thiết bị, công suất và phương thức khởi động motor cho Makawa Power. Đội kỹ thuật sẽ kiểm tra phụ tải, đề xuất dải công suất phù hợp, cấu hình máy, ATS và phương án lắp đặt trước khi lập báo giá — không phí thêm một đồng nào cho bước này.
CÔNG TY TNHH TBCN MAKAWA
- Địa chỉ: Tòa Audi, Số 8 Phạm Hùng, Phường Mễ Trì, Quận Nam Từ Liêm, Thành Phố Hà Nội
- Email: info@makawa.vn & makawa68@gmail.com
- Hotline: 0985 89 89 50 ( Mr.Sơn )
- Fanpage: https://www.facebook.com/makawapower/
- Zalo: https://zalo.me/1958618261315842874
- www.makawa.vn & makawa.com.vn
