Quy trình Bảo trì, Bảo dưỡng Máy phát điện Công nghiệp Định kỳ

Trong hệ thống điện dự phòng của các tòa nhà, nhà máy và bệnh viện, máy phát điện đóng vai trò là “trái tim” đảm bảo sự sống còn cho các hoạt động sản xuất, kinh doanh. Tuy nhiên, cũng giống như bất kỳ hệ thống cơ khí phức tạp nào, máy phát điện cần được bảo trì đúng cách để sẵn sàng hoạt động ngay lập tức khi lưới điện gặp sự cố.

Bài viết này sẽ cung cấp cho bạn quy trình bảo dưỡng máy phát điện công nghiệp đạt chuẩn quốc tế, giúp kéo dài tuổi thọ thiết bị và tối ưu hóa chi phí vận hành.

1/ Tại sao phải bảo trì, bảo dưỡng máy phát điện công nghiệp định kỳ?

Nhiều doanh nghiệp hiện nay vẫn giữ thói quen “hỏng đâu sửa đó”, chỉ gọi kỹ thuật khi máy phát điện không thể khởi động. Đây là một sai lầm nghiêm trọng trong quản trị vận hành, bởi máy phát điện công nghiệp là một hệ thống dự phòng, nó cần sự hoàn hảo tuyệt đối khi lưới điện gặp sự cố. Việc bảo trì, bảo dưỡng máy phát điện công nghiệp định kỳ mang lại 4 giá trị cốt lõi:

Tại sao phải bảo trì, bảo dưỡng máy phát điện 3 pha định kỳ?

• Đảm bảo tính sẵn sàng tối đa (Reliability): Thống kê cho thấy hơn 90% trường hợp máy phát điện không khởi động được vào thời điểm khẩn cấp xuất phát từ những lỗi sơ đẳng như: ắc quy yếu, oxy hóa đầu cực hoặc hệ thống nhiên liệu bị tắc nghẽn do đóng cặn lâu ngày. Bảo trì định kỳ giúp loại bỏ hoàn toàn các rủi ro này.
• Tối ưu hóa bài toán chi phí (Cost-Efficiency): Về mặt tài chính, chi phí cho một gói bảo dưỡng định kỳ chỉ chiếm khoảng 1/10 so với chi phí đại tu động cơ hoặc thay thế đầu phát điện khi xảy ra hư hỏng nặng (như bó máy, cháy cuộn dây). Phòng bệnh luôn rẻ hơn chữa bệnh.
• Kiểm soát rủi ro an toàn cháy nổ: Trong quá trình vận hành, sự rung lắc mạnh có thể làm lỏng các điểm đấu nối điện hoặc gây rò rỉ đường ống dẫn dầu. Kiểm tra kỹ thuật định kỳ giúp phát hiện sớm các nguy cơ chập cháy, đảm bảo an toàn cho nhân sự và tài sản của doanh nghiệp.
• Duy trì hiệu suất và kéo dài tuổi thọ: Một động cơ được thay dầu nhớt và vệ sinh hệ thống lọc gió đúng hạn sẽ hoạt động với hiệu suất cao nhất, giảm thiểu tiêu hao nhiên liệu, giảm tiếng ồn và ngăn chặn quá trình xuống cấp tự nhiên của thiết bị.

2/ Các cấp độ bảo trì, bảo dưỡng máy phát điện 3 pha

Dưới đây là bảng so sánh các cấp độ bảo trì, bảo dưỡng máy phát điện công nghiệp được thiết kế tối ưu cho bài viết kỹ thuật:

3/ Quy trình kỹ thuật bảo trì, bảo dưỡng máy phát điện 3 pha chi tiết (Chuẩn 5 bước)

Quy trình kỹ thuật bảo trì, bảo dưỡng máy phát điện 3 pha chi tiết

3.1/ Bước 1: Kiểm tra hệ thống bôi trơn (Dầu máy)

Dầu máy sau một thời gian sẽ bị oxy hóa và mất độ nhớt, tạo ra cặn bẩn làm mài mòn piston và xi lanh.

• Kiểm tra: Sử dụng que thăm dầu để kiểm tra mức dầu và màu sắc dầu.
• Thay thế: Xả dầu cũ khi máy còn ấm để cặn bẩn thoát ra hết. Thay lọc dầu mới mỗi lần thay dầu.
• Lưu ý: Chỉ sử dụng đúng loại dầu nhớt chuyên dụng cho động cơ Diesel (thường là 15W40).

3.2/ Bước 2: Bảo trì hệ thống làm mát

Lỗi quá nhiệt là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến tình trạng bó máy, cháy gioăng mặt máy.

• Kiểm tra nước làm mát: Đảm bảo mức nước luôn đầy và tỷ lệ pha trộn nước chống đông (Coolant) chuẩn.
• Vệ sinh két nước: Sử dụng khí nén hoặc vòi xịt nước áp lực thấp để làm sạch các lá tản nhiệt.
• Kiểm tra dây curoa: Đảm bảo dây curoa kéo quạt gió không bị chùng hoặc nứt.

3.3/ Bước 3: Hệ thống nhiên liệu và lọc gió

• Xả nước cặn: Kiểm tra đáy bình nhiên liệu và lọc tách nước để loại bỏ nước đọng (nguyên nhân gây hỏng kim phun).
• Thay lọc nhiên liệu: Giúp dòng dầu Diesel sạch, đảm bảo công suất động cơ ổn định.
• Vệ sinh lọc gió: Nếu lọc gió quá bẩn, máy sẽ thiếu oxy, gây ra hiện tượng khói đen và nóng máy.

XEM THÊM: https://makawa.vn/thay-dau-may-phat-dien-dinh-ky/

3.4/ Bước 4: Kiểm tra hệ thống điện và ắc quy

Ắc quy là bộ phận bị hỏng nhiều nhất do hiện tượng tự xả hoặc cạn dung dịch.

• Đo điện áp: Kiểm tra bộ sạc tự động và điện áp bình (thường từ 24V – 28V cho hệ thống máy lớn).
• Làm sạch cực bình: Tránh hiện tượng mô-vê (oxy hóa) tại các đầu cực gây cản trở dòng khởi động.

3.5/ Bước 5: Kiểm tra đầu phát điện và bảng điều khiển

• Dùng máy đo điện trở cách điện để kiểm tra các cuộn dây trong đầu phát.
• Kiểm tra các đấu nối trong bảng điều khiển, siết chặt các đầu cosse để tránh phát sinh tia lửa điện.

4/ Nhật ký vận hành và bảo trì, bảo dưỡng máy phát điện công nghiệp

Trong quản trị hạ tầng kỹ thuật, việc ghi chép nhật ký vận hành (Logbook) không chỉ là thủ tục hành chính mà là cơ sở dữ liệu quan trọng để dự đoán hư hỏng và tối ưu hóa chi phí thay thế linh kiện. Một cuốn nhật ký được ghi chép chỉn chu sẽ giúp kỹ thuật viên nắm bắt được “nhịp thở” của máy.

Nhật ký vận hành và bảo trì, bảo dưỡng máy phát điện công nghiệp

Các thông số bắt buộc phải ghi nhận trong mỗi kỳ bảo trì:

• Thông tin định danh: Ngày, giờ thực hiện và người chịu trách nhiệm kỹ thuật.
• Chỉ số vận hành ($Running Hours$): Số giờ hoạt động thực tế của máy. Chỉ số này là căn cứ duy nhất để xác định máy đã đến hạn trung tu hay đại tu hay chưa.
• Chi tiết vật tư thay thế: Ghi rõ chủng loại, mã hiệu (Part Number) của lọc dầu, lọc nhiên liệu, lọc gió và thương hiệu dầu nhớt đã sử dụng. Điều này giúp kiểm soát chất lượng phụ tùng và đối chiếu bảo hành về sau.
• Thông số kỹ thuật sau bảo dưỡng: Đây là bước nghiệm thu quan trọng. Máy phải đạt các chỉ số tiêu chuẩn khi chạy thử:

  • Điện áp: Ổn định ở mức 380V – 400V (với máy 3 pha).

  • Tần số: Đạt chuẩn 50Hz hoặc 60Hz tùy theo thiết kế.

  • Nhiệt độ động cơ: Duy trì trong ngưỡng an toàn (70°C – 90°C).

  • Áp suất dầu: Đảm bảo bôi trơn hoàn hảo cho các chi tiết chuyển động.

5/ Tiêu chuẩn an toàn lao động trong bảo trì hệ thống điện dự phòng

Máy phát điện công nghiệp là thiết bị có công suất lớn, tiềm ẩn nhiều nguy cơ về cơ khí, điện năng và cháy nổ. Việc tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc an toàn không chỉ bảo vệ con người mà còn bảo vệ chính thiết bị:

Tiêu chí an toàn lao động cho việc bảo dưỡng máy phát điện

• Cô lập nguồn điện (Lockout – Tagout): Trước khi chạm vào bất kỳ chi tiết chuyển động nào (cánh quạt, dây curoa), phải đưa bảng điều khiển về chế độ OFF/Manual, ngắt kết nối với tủ ATS và đặc biệt là phải ngắt cọc bình ắc quy. Điều này ngăn chặn việc máy tự động khởi động bất ngờ do lỗi tín hiệu.
• Kiểm soát nguy cơ cháy nổ: Khu vực bảo trì phải tuyệt đối không có nguồn lửa hoặc tia lửa điện. Dầu Diesel và giẻ lau thấm dầu phải được xử lý đúng quy định. Luôn trang bị bình chữa cháy khí CO2 hoặc bột khô tại cửa phòng máy.

• Trang bị bảo hộ cá nhân (PPE): Sử dụng găng tay cách điện và giày bảo hộ chống trượt.

  • Đeo kính bảo hộ khi kiểm tra nồng độ axit trong ắc quy để tránh dung dịch ăn mòn bắn vào mắt.

  • Sử dụng nút tai chống ồn nếu quá trình bảo trì yêu cầu chạy thử máy trong thời gian dài ở không gian kín.

• Xử lý khí thải: Đảm bảo hệ thống thoát khói hoạt động tốt, tránh tích tụ khí độc $CO$ trong phòng máy gây nguy hiểm cho kỹ thuật viên.

6/ Tiêu chí lựa chọn đơn vị dịch vụ bảo trì, bảo dưỡng máy phát điện chuyên nghiệp

Đối với các doanh nghiệp không có bộ phận kỹ thuật cơ điện (M&E) chuyên trách, việc lựa chọn một đối tác bảo trì uy tín là quyết định chiến lược. Một đơn vị đáng tin cậy cần hội đủ các yếu tố sau:

Tiêu chí lựa chọn đơn vị dịch vụ bảo trì, bảo dưỡng máy phát điện chuyên nghiệp

• Cam kết phụ tùng chính hãng: Đơn vị phải chứng minh được nguồn gốc linh kiện từ các thương hiệu hàng đầu như Cummins, Perkins, Mitsubishi  hay các dòng lọc chuyên dụng như Fleetguard, Donaldson. Phụ tùng giả kém chất lượng là nguyên nhân hàng đầu gây hỏng kim phun và làm giảm tuổi thọ động cơ.
• Năng lực thiết bị hỗ trợ: Một công ty uy tín phải sở hữu máy thử tải chuyên dụng (Dummy Load). Việc thử tải giả giúp kiểm tra chính xác khả năng chịu tải của máy sau bảo dưỡng mà không gây gián đoạn đến hệ thống điện thực tế của tòa nhà/nhà máy.
• Đội ngũ kỹ thuật chuyên sâu: Kỹ thuật viên không chỉ biết thay dầu mà phải có khả năng đọc hiểu sơ đồ mạch điện, am hiểu về bộ điều chỉnh điện áp (AVR) và hệ thống điều tốc (Governor).
• Dịch vụ hỗ trợ khẩn cấp 24/7: Sự cố điện thường xảy ra vào những thời điểm không ngờ tới. Đối tác bảo trì tốt là đơn vị luôn sẵn sàng có mặt để xử lý sự cố trong thời gian ngắn nhất, giảm thiểu rủi ro gián đoạn sản xuất.

Hệ thống máy phát điện công nghiệp không chỉ đơn thuần là một thiết bị máy móc, mà là “lớp giáp bảo vệ cuối cùng” của doanh nghiệp trước những rủi ro gián đoạn năng lượng. Như chúng ta đã phân tích xuyên suốt bài viết, một quy trình bảo trì, bảo dưỡng máy phát điện 3 pha định kỳ đúng tiêu chuẩn kỹ thuật không chỉ giúp thiết bị vận hành êm ái, tối ưu nhiên liệu mà còn là chìa khóa để bảo vệ nguồn vốn đầu tư ban đầu, tránh những hư hỏng nặng nề và tốn kém.

Việc tuân thủ nghiêm ngặt các cấp độ bảo trì, từ kiểm tra hàng tuần đến đại tu chuyên sâu, kết hợp với việc ghi chép nhật ký vận hành minh bạch, sẽ giúp đội ngũ quản lý kỹ thuật luôn chủ động trong mọi tình huống. Đừng đợi đến khi ánh đèn trong nhà xưởng vụt tắt hay dây chuyền sản xuất bị đình trệ mới nhận ra tầm quan trọng của việc chăm sóc máy.

THAM KHẢO THÊM: https://makawa.vn/danh-muc-dich-vu/bao-duong-may-phat-dien/

Liên hệ ngay với chúng tôi để được tư vấn giải pháp bảo dưỡng tối ưu!

Nếu bạn đang tìm kiếm một đơn vị bảo trì, bảo dưỡng máy phát điện công nghiệp uy tín, có năng lực thử tải chuyên sâu và hỗ trợ 24/7, hãy liên hệ ngay với đội ngũ chuyên gia của chúng tôi. Makawa cam kết mang lại dịch vụ tận tâm, giúp hệ thống điện dự phòng của bạn luôn sẵn sàng trong mọi hoàn cảnh.

CÔNG TY TNHH TBCN MAKAWA

• Địa chỉ: Tòa Audi, Số 8 Phạm Hùng, Phường Mễ Trì, Quận Nam Từ Liêm, Thành Phố Hà Nội
• Email: info@makawa.vn & makawa68@gmail.com
• Hotline: 0985 89 89 50 ( Mr.Sơn )
• Fanpage: https://www.facebook.com/makawapower/
• Zalo: https://zalo.me/1958618261315842874
• www.makawa.vn & makawa.com.