Hướng Dẫn Cách Kiểm Tra Hệ Thống Ắc Quy Máy Phát Điện

Ắc quy máy phát điện chính là “nguồn sống” khởi đầu, quyết định khả năng vận hành của toàn bộ thiết bị. Có một sự thật nghiệt ngã trong ngành cơ điện: Hơn 80% trường hợp máy phát điện không thể khởi động khi mất điện lưới đều xuất phát từ các sự cố liên quan đến ắc quy máy phát điện.

Việc lơ là trong công tác bảo trì bộ phận này không chỉ gây gián đoạn sản xuất đột ngột mà còn dẫn đến những thiệt hại kinh tế khổng lồ cho doanh nghiệp. Trong bài viết chuyên sâu này, các chuyên gia kỹ thuật tại Makawa sẽ hướng dẫn bạn quy trình kiểm soát và kiểm tra hệ thống ắc quy máy phát điện chi tiết nhất, giúp tổ máy của bạn luôn duy trì trạng thái “sẵn sàng chiến đấu” trước mọi sự cố năng lượng.

1/ Tầm quan trọng của ác quy máy phát điện công nghiệp 

Trong cấu trúc vận hành của một tổ máy phát điện, nếu động cơ được ví như “trái tim” thì hệ thống ắc quy chính là “nguồn năng lượng khởi nguyên”. Đối với các dòng máy công nghiệp, hệ thống này thường cấu tạo từ hai bình 12V đấu nối tiếp để tạo ra điện áp tiêu chuẩn 24V, đảm nhận ba nhiệm vụ sống còn:

Tầm quan trọng của ác quy máy phát điện công nghiệp

• Cung cấp dòng khởi động lạnh (CCA – Cold Cranking Amps): Đây là nhiệm vụ quan trọng nhất. ắc quy phải giải phóng một năng lượng cực lớn trong tích tắc để kích hoạt bộ khởi động (củ đề), tạo ra mô-men xoắn đủ mạnh để quay trục khuỷu động cơ đạt đến tốc độ nổ định mức. Nếu dòng CCA không đạt chuẩn, máy sẽ có hiện tượng “nghẹn” và không thể khởi động.

• Duy trì “bộ não” điều khiển trung tâm: ắc quy cung cấp nguồn điện DC ổn định cho bảng điều khiển thông minh (như Deepsea, ComAp, Datakom…), hệ thống cảm biến an toàn và bộ xử lý trung tâm (ECU). Việc thiếu hụt điện áp có thể gây ra lỗi phần mềm hoặc làm sai lệch các thông số đo lường, khiến máy tự động ngắt vì bảo vệ lỗi giả.

• Kích từ ban đầu cho đầu phát (Excitation): Đối với nhiều dòng máy phát điện hiện đại, ắc quy đóng vai trò mồi từ trường ban đầu cho cuộn dây kích từ. Thiếu đi nguồn năng lượng này, đầu phát sẽ không thể thiết lập điện áp đầu ra ngay cả khi động cơ đã nổ.

Kết luận kỹ thuật: Một hệ thống ắc quy bị suy giảm chất lượng sẽ biến toàn bộ tổ máy phát điện triệu đô trở thành một “khối sắt vô dụng” ngay vào thời điểm doanh nghiệp cần nguồn điện dự phòng nhất. Đầu tư vào bảo trì ắc quy chính là đầu tư vào sự an tâm tuyệt đối cho dòng chảy sản xuất.

2/ Phân loại ắc quy dùng cho máy phát điện: Ưu và nhược điểm

Trước khi kiểm tra, bạn cần biết máy mình đang dùng loại ắc quy máy phát điện nào để có phương pháp bảo trì đúng:

Phân loại ắc quy dùng cho máy phát điện: Ưu và nhược điểm

2.1/ ắc quy nước (Axit chì hở)

• Ưu điểm: Dòng khởi động mạnh, giá thành rẻ, dễ thay thế.
• Nhược điểm: Cần bảo trì thường xuyên (châm nước cất), dễ rò rỉ axit gây ăn mòn giá đỡ máy.

2.2/ ắc quy khô (VRLA/Kín khí)

• Ưu điểm: Không cần châm nước, độ an toàn cao, ít gây ăn mòn.
• Nhược điểm: Khó tiên đoán thời điểm hỏng (thường hỏng đột ngột), giá thành cao hơn.

3/ Quy trình 5 bước kiểm tra ắc quy máy phát điện chuyên sâu chuẩn Makawa

Để đảm bảo máy “đề phát nổ ngay”, kỹ thuật viên Makawa thực hiện quy trình kiểm tra nghiêm ngặt sau:

Quy trình 5 bước kiểm tra ắc quy máy phát điện chuyên sâu chuẩn Makawa

3.1/ Bước 1: Kiểm tra ngoại quan và vệ sinh đầu cọc (Visual Inspection)

Đây là bước đơn giản nhưng cực kỳ quan trọng.

• Hiện tượng mô-vê (Oxy hóa): Nếu thấy các hạt trắng hoặc xanh bám quanh đầu cọc bình, đó là muối axit. Nó đóng vai trò như một lớp cách điện, ngăn cản dòng điện cực lớn chạy qua củ đề.
• Cách xử lý: Dùng nước ấm vệ sinh sạch đầu cọc, siết chặt các bulong kết nối và bôi một lớp mỡ chịu nhiệt hoặc dung dịch bảo vệ đầu cọc chuyên dụng.

3.2/ Bước 2: Kiểm tra mức dung dịch điện phân (Dành cho ắc quy nước)

• Mức dung dịch phải luôn nằm giữa vạch MIN và MAX.
• Nếu dung dịch thấp, các bản cực bên trong sẽ bị oxy hóa và rụng cực, làm mất khả năng lưu trữ điện.
• Lưu ý từ Makawa: Chỉ được châm thêm nước cất, tuyệt đối không châm thêm axit vì sẽ làm sai lệch nồng độ điện phân.

3.3/ Bước 3: Đo điện áp tĩnh và điện áp nạp (Voltage Test)

Sử dụng đồng hồ vạn năng (VOM):

• Điện áp tĩnh: Một hệ thống 24V chuẩn khi nghỉ phải đạt từ 25.2V – 26.8V. Nếu dưới 24V, ắc quy đã bị yếu.
• Điện áp nạp (Float Charge): Khi máy phát điện đang ở chế độ chờ, bộ sạc tự động (Battery Charger) phải cấp dòng nạp khoảng 27V – 27.6V. Nếu bộ sạc hỏng, ắc quy sẽ tự xả và hết điện sau vài tuần.

3.4/ Bước 4: Kiểm tra nội trở và dòng khởi động (CCA Test)

Đây là bước “phân loại” chuyên gia. Điện áp cao không có nghĩa là ắc quy khỏe. Ắc quy có thể có điện áp 26V nhưng nội trở quá lớn dẫn đến không thể xuất dòng khởi động.

• Thiết bị: Sử dụng máy đo nội trở chuyên dụng (như Hioki hoặc Midtronics).
• Tiêu chuẩn: Nếu giá trị CCA (Cold Cranking Amps) giảm xuống dưới 70% so với thông số ghi trên nhãn, bạn cần thay bình mới ngay lập tức.

3.4/ Bước 5: Kiểm tra sụt áp khi khởi động (Cranking Test)

Đây là bài kiểm tra thực tế nhất. Hãy theo dõi điện áp bình tại thời điểm nhấn nút START:

• Nếu điện áp sụt xuống dưới 18V (đối với hệ 24V) rồi máy không nổ được, chứng tỏ ắc quy đã hỏng hoặc bộ khởi động bị kẹt.

4/ Những “kẻ thù” thầm lặng làm giảm tuổi thọ ắc quy máy phát điện

Tại các dự án Makawa từng triển khai như Sumitomo, chúng tôi nhận thấy 3 nguyên nhân chính làm ắc quy nhanh hỏng:

• Nhiệt độ phòng máy quá cao: Nhiệt độ tăng thêm 10°C sẽ làm tuổi thọ ắc quy giảm đi một nửa. Cần đảm bảo hệ thống thông gió phòng máy luôn hoạt động tốt.
• Bộ sạc tự động bị lỗi: Sạc quá áp (Overcharge) làm cạn dung dịch điện phân, hoặc sạc thiếu áp làm ắc quy bị sunfat hóa bản cực.
• Không chạy thử máy định kỳ: Việc để máy nghỉ quá lâu mà không nổ máy thử tải làm ắc quy bị “lì”, các phản ứng hóa học bên trong không được tái tạo.

5/ Giải pháp quản lý ắc quy máy phát điện thông minh từ Makawa

Để khách hàng hoàn toàn an tâm, Makawa cung cấp các giải pháp tiên tiến:

Giải pháp quản lý ắc quy máy phát điện thông minh từ Makawa

• Hệ thống giám sát từ xa: Cảnh báo qua điện thoại khi điện áp ắc quy máy phát điện xuống thấp dưới ngưỡng an toàn.
• Bộ sạc thông minh 3 giai đoạn: Tự động điều chỉnh dòng nạp theo nhiệt độ môi trường, giúp kéo dài tuổi thọ ắc quy thêm 20-30%.
• Gói bảo trì định kỳ: Kỹ thuật viên Makawa sẽ đến tận nơi đo đạc và đưa ra dự báo thay thế trước khi ắc quy thực sự hỏng.

6/ Câu hỏi thường gặp (FAQ) về ắc quy máy phát điện

6.1/ Tại sao máy phát điện của tôi vẫn hiển thị điện áp ắc quy đủ 24V trên bảng điều khiển nhưng khi nhấn đề khởi động thì máy lại lạch tạch và không nổ?

• Trả lời từ kỹ thuật Makawa: Đây là tình trạng cực kỳ phổ biến. Điện áp bạn thấy trên màn hình là “điện áp tĩnh”. Tuy nhiên, để khởi động được động cơ, ắc quy cần một dòng phóng (CCA) rất lớn. Khi ắc quy bị “chai” hoặc sunfat hóa, nội trở tăng cao khiến điện áp bị sụt giảm đột ngột khi có tải khởi động. Cách duy nhất để kiểm tra chính xác là sử dụng máy đo nội trở chuyên dụng của Makawa thay vì chỉ nhìn vào bảng điều khiển.

6.2/ Tôi có nên lắp thêm bộ sạc ắc quy rời cho máy phát điện không, hay chỉ cần bộ sạc đi kèm máy là đủ?

• Trả lời: Hầu hết các máy phát điện công nghiệp hiện đại đều có sẵn bộ sạc tự động (Trickle Charger) bên trong tủ điều khiển. Tuy nhiên, nếu máy của bạn là đời cũ hoặc bộ sạc theo máy hoạt động không ổn định, việc lắp thêm một bộ sạc thông minh 3 giai đoạn rời là một khoản đầu tư rất đáng giá. Nó giúp duy trì dòng sạc bù chính xác, ngăn ngừa tình trạng cạn nước hoặc sụt áp ắc quy, kéo dài tuổi thọ bình thêm ít nhất 12 tháng.

6.3/ Nếu một trong hai bình ắc quy (trong hệ 24V) bị hỏng, tôi có thể thay lẻ

một bình để tiết kiệm chi phí không?

• Trả lời: Makawa khuyên bạn tuyệt đối không nên. Trong hệ đấu nối tiếp, nếu một bình cũ và một bình mới làm việc cùng nhau, bình cũ sẽ có nội trở cao hơn, khiến bộ sạc cấp dòng không đều. Bình mới sẽ phải “gánh” tải cho bình cũ, dẫn đến việc bình mới cũng sẽ nhanh chóng bị hỏng chỉ sau vài tháng. Để đảm bảo an toàn và tính kinh tế lâu dài, bạn nên thay thế đồng bộ cả cặp.

6.4/ Trong kỳ nghỉ lễ dài ngày (như Tết Nguyên Đán), tôi cần làm gì để đảm bảo ắc quy không bị hết điện khi quay lại làm việc?

• Trả lời: Trước khi nghỉ Tết, bạn nên kiểm tra kỹ mức nước (với bình hở) và đảm bảo bộ sạc tự động vẫn đang được cấp nguồn điện lưới ổn định. Tốt nhất, hãy lên lịch cho máy chạy thử không tải khoảng 15 phút định kỳ hàng tuần thông qua chế độ Auto (nếu có bảng điều khiển thông minh). Nếu nhà máy ngắt hoàn toàn nguồn điện lưới trong kỳ nghỉ, hãy cân nhắc việc ngắt cọc bình để tránh dòng rò làm kiệt ắc quy.

6.5/ Tôi nghe nói ắc quy khô tốt hơn ắc quy nước, điều này có đúng với máy phát điện công nghiệp không?

• Trả lời: Không hẳn vậy. Mỗi loại đều có mục đích riêng. Ắc quy khô (VRLA) sạch sẽ, không cần bảo trì, phù hợp cho văn phòng hoặc ngân hàng. Tuy nhiên, ắc quy nước lại có khả năng chịu nhiệt tốt hơn trong phòng máy nóng và cho dòng khởi động tức thời rất mạnh. Với các nhà máy sản xuất như Sumitomo, việc sử dụng ắc quy nước và có lịch bảo trì châm nước cất định kỳ từ Makawa thường mang lại hiệu quả kinh tế và độ bền cao hơn.

Hệ thống ắc quy tuy nhỏ bé nhưng lại quyết định vận mệnh của cả một hệ thống điện dự phòng triệu đô. Việc kiểm tra định kỳ không tốn nhiều thời gian nhưng đòi hỏi sự tỉ mỉ và dụng cụ đo đạc chính xác.

Nếu bạn đang lo lắng về trạng thái “sức khỏe” của hệ thống ắc quy máy phát điện tại nhà máy của mình, đừng ngần ngại liên hệ với Makawa. Với kinh nghiệm chăm sóc hệ thống điện cho các tập đoàn FDI lớn, chúng tôi cam kết mang lại sự an tâm tuyệt đối cho quý khách hàng.

CÔNG TY TNHH TBCN MAKAWA

• Địa chỉ: Tòa Audi, Số 8 Phạm Hùng, Phường Mễ Trì, Quận Nam Từ Liêm, Thành Phố Hà Nội
• Email: info@makawa.vn & makawa68@gmail.com
• Hotline: 0985 89 89 50 ( Mr.Sơn )
• Fanpage: https://www.facebook.com/makawapower/
• Zalo: https://zalo.me/1958618261315842874
• www.makawa.vn & makawa.com.